Blog Details

Marka ve Marka Hakkının Korunması

Bir nesnenin ve özellikle ticari malların tanıtılmasına ve benzerlerinden ayırt edilmesine yarayan işaretlerdir.
Marka Olarak Tescil Edilebilecek Yazılı İşaretler:
Marka; Bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini bir başka teşebbüsün mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla, kişi adları dahil, özellikle sözcükler, şekiller, harfler, sayılar malların biçimi veya ambalajlarının gibi çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen, baskı yoluyla yayınlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü işaretleri içerir.
Marka, mal ve ambalajıyla birlikte tescil ettirilebilir. Bu durumda mal veya ambalajın tescili marka sahibine mal veya ambalaj için inhisari bir hak sağlamaz.
Markanın Tescilinde Red İçin Mutlak Sebepleri:
Marka Olarak Tescil Edilemeyecek Yazılı İşaretler:
a)Üst paragrafta belirtilmeyen işaretler, (Bir işletmeye ait mal ve hizmetleri diğer işletmelerinkinden ayırt edici özelliği bulunmayan, çizimle görüntülenemeyen veya benzer biçimde ifade edilemeyen, baskı yoluyla yayınlanamayan işaretler,
b)Aynı veya aynı türdeki bir başka mal veya hizmetle ilgili olarak tescil edilmiş veya daha önce tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar aynı olan markalar,
c)Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin yapıldığı zamanı gösteren veya malların ve hizmetlerin diğer karakteristik özelliklerini belirten işaret ve adları münhasıran veya esas unsur olarak içeren markalar,
d)Ticaret alanında herkes tarafından kullanılan veya belirli bir meslek, sanat, veya ticaret grubuna mensup olanları ayırt etmeye yarayan işaret ve adları münhasıran veya esas unsur olarak içeren markalar,
e)Malın özgün doğal yapısından ortaya çıkan şeklini veya bir teknik sonucu elde etmek için zorunlu olan, kendine malın şeklini veya mala asli değerini veren şekli içeren işaretler,
f)Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya üretim yeri, coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak markalar,
g)Yetkili mercilerden kullanmak için izin alınmamış ve dolayısıyla Paris Sözleşmesinin 2. mükerrer 6. maddesine göre reddedilecek markalar,
h)Paris Sözleşmesinin 2. mükerrer 6. maddesi kapsamı dışında kalan ancak kamuoyunu ilgilendiren tarihi, kültürel değerler bakımından halka mal olmuş ve ilgili mercilerin tescil izni vermediği diğer arma, amblemler veya nişanları içeren markalar,
ı)Sahibi tarafından izin verilmeyen Paris Sözleşmesinin 1.mükerrer 6. maddesine göre tanınmış markalar,
j)Dini değerleri ve sembolleri içeren markalar,
l)Kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı markalar.
Bir marka tescil tarihinden önce kullanılmış ve tescile konu mallar veya hizmetlerle ilgili olarak bu kullanım sonucu ayırt edici bir nitelik kazanmış ise (b), (c), (d) bentlerine göre tescili reddedilemez.
Marka Olarak Tescil Edilemeyecek İşaretler:
a) Kapak , kutu , emtia üzerine basılamayan oyma , dokuma , ambalaj
– Sınai model ve dizaynlar
-Sadece renk , tek bir harf ve rakamlar (yanlarında başkaca tamamlayıcı unsur yoksa)
-Ahlaka ve yasaya aykırı , milli duyguları zedeleyici , halkı aldatıcı nitelikteki işaretler
-Yanlış menşe gösteren , yerli malını yabancı ve ithal imiş gibi gösteren ad ve işaretler
-Eşyanın adını , menşeini , kullanılışı gösteren işaretler
-Kamu kuruluşlarına ait rumuz ve işaretler
-İzin alınmadıkça yabancı devletlerin bayrak , rumuz ve işaretleri
-Zaten tescilli olan marka ve benzerleri
-Ülke veya dünya çapında tanınmış markalar (başka mallar için dahi izin alınmadıkça)
b) Şekil itibariyle marka olarak tescili mümkün olmayan işaretler:
-Etiket , kapak , kap , zarf , ambalaj ve emtia üzerine basılamayan oyma , dokuma , boyama suretiyle konamayan işaretler
-Beşten fazla kelime (ticari unvan dışında)
-Sadece renk , tek harf ve rakam veya rakamlar (Özel bir şekil özgün dizayn içinde ise mümkündür)
c) Kapsamı itibariyle mutlak olarak tescil edilemeyecek işaretler:
-Yasalara , ahlaka , kamu düzenine aykırı düşen işaretler
-Yanlış menşe gösteren , halkı aldatıcı işaretler
-Daha önce tescil edilmiş marka ve benzerleri
-Coğrafi isimler
-Tanınmış ve memleketimizde tescilli dünya ve memleket çapında tanınmış markalar
d) Esas unsuru itibariyle marka olamayacak işaretler: (başka bir esas unsurla birleşmedikçe)
-Eşyanın cinsini , nitelik ve niceliğini , menşeini gösteren işaret ve sözcükler
-Herkesin kullandığı veya meslek grubunu gösteren sözcükler
-Eşya adı haline gelen sözcükler
e) Sınai model ve dizayn , ambalaj ve kutu , şişe şekilleri
f) Tescili izne bağlı işaretler:
-Devletin arma , bayrak gibi hükümranlık işaretleri
-Milli işaretler
-Kamu kurumlarına , derneklere , partilere ait damga mühür , işaret ve benzerleri
-Fikir ve sanat eserleri
-Dünya ve ülke çapında tanınmış markalar başkası tarafından marka olarak tescil edilemez.
Marka Tescilinde Red İçin Nispi Sebepler:
Tescil edilmiş veya tescil için başvuru yapılmış bir markanın sahibi tarafından itiraz yapılması durumunda, marka tescil edilemeyecek haller:
a)Tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı ise ve aynı mal veya hizmetleri kapsıyorsa,
b)Tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırılma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkisi olduğu ihtimalini de kapsıyorsa,
Marka sahibinin, ticari vekili veya temsilcisi tarafından markanın kendi adına tescili için, marka sahibinin izni olmadan ve geçerli bir gerekçe gösterilmeden yapılan başvuru, marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.
Aynı veya benzer olup halk tarafından ?karıştırılma tehlikesi? bulunan işaretlerin, aynı veya benzer mallar için tescilli veya tescilsiz kullanılmaları marka hakkına tecavüz oluşturur, her nasılsa tescil edilmişse, ilk tescili yaptıran marka sahibi, sonraki tescilin terkini için hükümsüzlük davası açabilir.
İki farklı işletmeye ait fakat aynı tüketici grubuna hitap eden iki marka, ayrıntılara girilmeden orta zekalı bir tüketici tarafından yapılan değerlendirmede markalar arasında karışıklık oluşuyorsa iltibas mevcuttur.
Tescilsiz bir markanın veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaretin sahibinin itiraz etmesi üzerine, tescili istenilen markanın tescili mümkün olmayan haller:
a)Markanın tescili için yapılan başvuru tarihinden önce veya markanın tescili için yapılan başvuruda belirtilen rüçhan tarihinden önce bu işaret için hak elde edilmiş ise,
b)Belirtilen işaret, sahibine daha sonraki bir markanın kullanımını yasaklama hakkını veriyorsa,
Marka, tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önce yapılmış bir markanın aynı veya benzer olmakla birlikte, farklı mallar veya hizmetlerde kullanılabilir. Ancak, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, toplumda ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın, itibarına zarar verebileceği veya tescil için başvurusu yapılmış markanın ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği durumda, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir marka sahibinin itirazı üzerine, farklı mal ve hizmetlerde kullanılacak olsa bile , sonraki markanın tescil başvurusu reddedilir.
Tescil başvurusu yapılmış markanın, başkasına ait kişi ismi, fotoğrafı, telif hakkı veya herhangi bir sınai mülkiyet hakkını kapsaması halinde, hak sahibinin itirazı üzerine tescil başvurusu reddedilir.
Ortak ve garanti markalarının sona ermesinden itibaren 3 yıl içinde ortak marka veya garanti markası ile aynı veya benzeri olan marka tescil başvurusu itiraz üzerine reddedilir.
Bir markanın yenilenmeme nedeniyle koruma süresinin dolmasından sonra 2 yıl içerisinde aynı veya benzer markanın, aynı veya benzer mal ve hizmetler için yapılan tescil başvurusu itiraz üzerine reddedilir.
Milletlerarası Anlaşmaların Öncelikle uygulanması:
Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası anlaşma hükümlerinin Kanun Hükmünde Kararname hükümlerinden daha elverişli olması halinde, ?T.C. sınırları içinde ikametgahı olan veya sınai veya ticari faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişilerce veya Paris Sözleşmesi yahut Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması hükümleri dahilinde başvuru hakkına sahip kişilerce, T.C. uyruğundaki kişilere kanunen veya fiilen marka koruması tanımış yabancı devletlerin gerçek ve tüzel kişileri de? elverişli hükümlerin uygulanmasını talep etme hakkına sahiptir. Marka Hakkının Korunması:
Marka Sahibinin İzni Alınmadan Markasının Kullanılmasının Önlenmesini Talep Etme Yetkisi Olan Haller:
a)Markanın tescil kapsamına giren aynı mal veya hizmetlerle ilgili olarak, tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin kullanılması,
-İşaretin mal veya ambalajı üzerine konulması,
-İşareti taşıyan malın piyasaya sürülmesi veya bu amaçla stoklanması, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi veya o işaret altında hizmetlerin sunulması veya sağlanması,
-İşareti taşıyan malın ithali veya ihracı,
-İşaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması,
b)Tescilli bir marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerin aynı veya benzeri mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk üzerinde, işaret ile tescilli marka arasında bağlantı olduğu ihtimali de dahil, karıştırılma ihtimali olan herhangi bir işaretin kullanılması,
c) Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsamına giren mal veya hizmetlerle benzer olmayan mal veya hizmetlerde kullanılması halinde tescili istenen işaretin kullanılmasıyla tescilli markanın itibarından dolayı haksız avantaj elde edecek veya tescilli markanın ayırt edici karakterine zarar verecek nitelikteki herhangi bir işaretin kullanılması,
Markanın sağladığı haklar, 3. kişilere karşı marka tescilinin yayın tarihi itibarıyla hüküm ifade eder. Markanın tescili için yapılacak başvurunun yayınlanmasından sonra doğabilecek durumlarla ilgili olarak tazminat talebi yapılabilir. Ancak başvurunun yayını ile doğan haklar, tescilin yayınıyla birlikte tescilli markadan doğan hakların kapsamı içinde değerlendirilir. Mahkeme, öne sürülen iddiaların geçerliliğine ilişkin olarak tescilin yayınlanmasından önce karar veremez.
Marka sahibinin ticari vekili veya temsilcisi adına, marka sahibinin izni alınmadan marka tescili yapılması halinde;
Marka sahibi kullanım için yetki vermemiş ise ve ticari vekil veya temsilcisinin haklı bir gerekçesi yoksa, marka sahibinin markasının kullanılmasına itiraz etmek hakkı vardır.
Marka Tescilinden Doğan Hakların Kapsamında İstisna:
Dürüstçe ve ticari veya sanayi konularıyla ilgili olarak kullanılmaları koşuluyla 3. kişilerin, ad ve adresini, mal veya hizmetlerle ilgili cins, kalite, miktar, kullanım amacı, değer, coğrafi kaynak, üretim veya sunuluş zamanı veya diğer niteliklere ilişkin açıklamaları kullanmaları marka sahibi tarafından engellenemez.
Marka Tescilinden Doğan Hakların Tüketilmesi:
Tescilli bir markanın tescil kapsamındaki mal üzerine konularak, marka sahibi tarafından veya onun izni ile Türkiye?de ilk kez piyasaya sunulmasından sonra, mallarla ilgili fiiller marka tescilinden doğan hakkın kapsamı dışında kalır. (mallarla ilgili fiili yasaklayamaz). Buna tükenme yada ilk satış ilkesi denir.
Tescilli markanın sahibinden, markasını taşıyan mallarının, piyasaya sunulmasından sonra her el değiştirmesinde izninin alınması ticari hayata ters düşmekte, kendi izniyle Türkiye?de yapılan ilk satıştan sonra, malların satışına, ihracına ve Türkiye?den ihraç edilmiş malların aynen Türkiye?ye ithaline engel olamadığı gibi bu marka hakkının ihlali de değildir. Marka sahibinin, malın piyasaya sunulmasından sonra, 3. kişiler tarafından değiştirilerek veya kötüleştirilerek ticari amaçlı kullanmalarını önleme yetkisi vardır.
Markanın Kullanılması:
Markanın, tescil tarihinden itibaren 5 yıl içinde, haklı bir neden olmaksızın kullanılmaması veya bu kullanıma 5 yıllık bir süre için kesintisiz ara verilmesi halinde, marka iptal edilir.
Markayı kullanma kabul edilen durumlar:
-Tescilli markanın ayırt edici karakterini değiştirmeden markanın farklı unsurlarla kullanılması,
-Markanın yalnız ihracat amacıyla mal ya da ambalajlarında kullanılması,
-Markanın, marka sahibinin izniyle kullanılması,
-Markayı taşıyan malın ithalatı,
Tescilli marka sahibinin bu markayı kullanma hakkından yararlanabilmesi ve hakkının devamı için gereken şartlar:
-Markanın himaye süresi olan 10 yıllık süre sona ermemiş olmalıdır.
-Marka terkin veya iptal edilmemiş bulunmalıdır.
-Marka ilk tescil edildiği gibi kullanılmalıdır. Değişiklik gerekiyorsa bunun da tescil edilmiş olması gerekir.
-Marka devamlı olarak kullanılmalıdır. Tescil tarihinden itibaren haklı sebep olmadan kullanılmamış veya bu kullanıma 5 yıllık bir süre içinde kesintisiz ara verilmemiş olmalıdır.
Marka Tescilinden Doğan Haklarla ilgili Hukuki İşlemler:
Tescilli marka, başkasına devir edilebilir, miras yolu ile intikal edebilir, kullanma hakkı lisans konusu olabilir, rehin edilebilir. Rehin hakkı bakımından Medeni Kanunun rehin hakkına ilişkin hükümleri uygulanır. Tescilli bir marka üzerindeki sağlararası işlemler yazılı şekle tabidir.
Markanın Devri: Marka, tescil edildiği mal veya hizmetlerin tümü veya bir kısmı için devredilebilir. Mahkeme kararının sonucu olan devir hariç markanın devri yazılı olarak yapılır.Markalar siciline kaydedilmeyen devir, üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.
Bir işletmenin aktif ve pasifleriyle birlikte devri, aksi kararlaştırılmadıkça işletmeye ait markaların da devrini kapsar. Bu hüküm, işletmenin devrine sözleşmeden doğan yükümlülük halinde uygulanır.
Markanın devri, mal veya hizmetlerin coğrafi kaynağı, kalitesi veya markanın kendisi ile ilgili olarak halkı yanılgıya düşürebilecek nitelikte ise, yeni marka sahibi halkı yanılgıya düşürmeyecek şekilde mal veya hizmetlerde marka tescilinin sınırlı bir hale getirilmesini kabul etmediği takdirde, devir işlemi Enstitü tarafından yapılmaz.
Tescilli bir markanın devri sırasında aynı markanın veya ayırt edilemeyecek derecede benzerinin, aynı veya halkı yanılgıya düşürecek derecede benzeri mallar veya hizmetler için başka marka tescillerinin bulunması halinde, bu markaların da devredilmesi şarttır. Aksi takdirde devir işlemi Enstitü tarafından yapılmaz.
Devir tarafların birinin talebi üzerine, sicile kayıt edilir ve yayınlanır. Devir, sicile kayıt edilmediği sürece, taraflar markanın tescilinden doğan yetkileri iyi niyetli 3. şahıslara karşı ileri süremez.
Markanın Teminat Olarak Gösterilmesi:
Tescilli bir marka, işletmeden bağımsız olarak, teminat olarak gösterilebilir. Markanın teminat olarak gösterilmesi taraflardan birinin talebi üzerine, sicile kayıt edilir ve yayınlanır.
Tescilli bir marka işletmeden bağımsız olarak haciz edilebilir. Haciz sicile kayıt edilir ve yayınlanır.
Lisans ve Lisans Şartları:
Tescilli bir markanın kullanım hakkı, tescil edildiği mal veya hizmetlerin bir kısmı veya tamamı için lisans sözleşmesine konu olabilir.
Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa, lisans inhisari değildir. Lisans veren markayı kendi kullanabileceği gibi, 3. şahıslara aynı markaya ilişkin başka lisanslar da verebilir.
İnhisari lisans olduğu zaman, lisans veren başkasına lisans veremez ve hakkını açıkça saklı tutmadıkça, kendisi de markayı kullanamaz.
Aksi sözleşmede belirtilmedikçe lisans sahipleri lisanstan doğan haklarını 3. şahıslara devredemez veya alt lisans veremez.
Aksi kararlaştırılmamışsa lisans hakkını alana kişi, markanın koruma süresinde markanın kullanılmasına ilişkin her türlü tasarrufta bulunabilir.
Aksi sözleşmede kararlaştırılmadıkça, inhisari lisansa sahip olan kişi, 3. bir şahıs tarafından marka sahibinin markadan doğan haklarına tecavüz edilmesi durumunda, marka sahibinin açabileceği davaları, kendi adına açabilir. İnhisari olmayan lisans sahiplerinin, dava açma hakkı yoktur.
Markaya tecavüz dolayısıyla dava açma hakkı olmayan bir lisans alan, noter vasıtasıyla yapacağı bir bildirimle, gereken davayı açmasını marka sahibinden isteyebilir. Marka sahibinin bu talebi kabul etmemesi veya bildirimin alındığı tarihten itibaren 3 ay içinde, gerekli davanın açılmaması halinde lisans alan yaptığı bildirimi de ekleyerek, kendi adına dava açabilir. Lisans alan ciddi bir zarar tehlikesi karşısında ve söz konusu sürenin geçmesinden önce, ihtiyati tedbire karar verilmesini mahkemeden talep edebilir. Lisans alan dava açtığını marka sahibine bildirir.
Marka sahibi, talimatlarıyla uygunluk içinde, lisans alan tarafından üretilen malın veya sunulan hizmetlerin kalitesini garanti edecek önlemleri alır.
Sözleşme şartlarının lisans alan tarafından ihlali halinde, tescilli bir markadan doğan haklar, lisans alana karşı dava yoluyla ileri sürülebilir.
Lisans sicile kayıt edilmediği takdirde iyi niyetli 3. şahıslara karşı ileri sürülemez. Lisans sözleşmelerinde Markaların Korunması Hakkındaki KHK. İle ters düşen, veya aykırı hükümler geçersiz sayılır.